Off grid ready: waterstof als energiedrager?

Ruim twee jaar zijn we met ons Bouwteam, Installatiebedrijf Dick Sjabbens, Stichting Maatschappij van Weldadigheid, de opdrachtgevers en een betrokken koloniewoningbewoner, bezig met de voorbereidingen van twee off grid koloniewoningen aan de Hooiweg in Frederiksoord: woningen die zonder aansluiting op water, riolering en elektra gebouwd zullen worden. De vergunning voor het bouwen van één woning is inmiddels rond en de kavels hebben we uitgezet. Maar om de koloniewoningen zonder aansluiting te realiseren, zijn eerst alternatieven nodig. Die hebben we voor de watervoorziening en riolering in de vorm van een regenwatersysteem en IBA-systemen. Maar bouwen zonder elektra is een stuk complexer én kostbaar.

Om het hele jaar zelfvoorzienend te zijn – dus ook in de wintermaanden, wanneer de zonnepanelen niet voldoende genereren voor opslag – moeten we zoeken naar een oplossing die ervoor zorgt dat er voldoende opslag van elektriciteit is om de koloniewoning dag en nacht te voorzien van stroom, verwarming en warm water. Begin dit jaar waren we in gesprek met het Belgische bedrijf Solenco dat zich richt op de ontwikkeling van een opslagsysteem voor warmte en elektriciteit door gebruik te maken van waterstofgas als opslagmiddel: de Solenco Powerbox™. Dit leidde uiteindelijk niet tot een samenwerking.

Innovatiedrang is onze kracht

Als bouwteam hebben we in de loop der jaren veel kennis en ervaring opgedaan, bijeenkomsten bezocht, gesprekken gevoerd en we staan open voor nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden. Onze kennis en innovatiedrang is onze kracht en vertaalt zich in open en kritisch zijn ten aanzien van nieuwe oplossingen: innoveren is kostbaar dus we willen oplossingen die op de korte én lange termijn toepasbaar en haalbaar zijn. Voor eind 2019 willen en moeten we er van overtuigd zijn dat het systeem waar we voor kiezen daadwerkelijk het juiste is.

Sinds september zijn we in gesprek met twee andere bedrijven. Bij deze gesprekken zit onder andere een ambtenaar belast met de energietransitie van provincie Drenthe die ons met zijn expertise ondersteunt, en begeleidt bij de offerte- en subsidietrajecten. We zijn enorm gebaat bij zijn betrokkenheid en zijn ook heel blij met het enthousiasme en de wil vanuit de gemeente Westerveld om ons te ondersteunen. Het ene bedrijf richt zich op het ontwikkelen van een waterstofsysteem en ziet de off grid koloniewoning als een (van de drie) pilots voor hun systeem. Het andere bedrijf is bezig met het ontwikkelen van een zeer innovatief zand-zoutaccu waarbij elektroden zorgen dat de energie min of meer op hetzelfde moment ingebracht en er weer uitgehaald kan worden. Deze accu heeft een opslag van ongeveer 27 kWh en een volume van 1m3.

Componenten warmte en electriciteit splitsen

Half november hebben we beide bedrijven opnieuw uitgenodigd voor een presentatie van hun systemen plus een toelichting op de offerte. Helaas zijn we nog steeds niet overtuigd: het waterstofsysteem is een heel dure oplossing en is voor ons steeds meer de bevestiging dat waterstof het misschien wel helemaal niet moet worden.

Innovatief is het idee om de componenten warmte en elektriciteit zoveel mogelijk te splitsen en de energie voor de warmte (warm water, verwarming) anders op te slaan dan de energie voor elektriciteit. Een systeem met geïsoleerde vaten zorgt ervoor dat de warmte opgeslagen kan worden voor een langere periode. De rest van de energie moeten we dan op een andere manier aanvullen, bijvoorbeeld door een netaansluiting (dus niet off grid!), accupakket of een aggregaat op biogas. Met deze aanvullende oplossingen zijn we niet meer off grid of zelfvoorzienend en een accupakket is veel te duur.

100% overtuigd van het systeem

De huidige stand van zaken is nu dat de offertes bij de provincie liggen ten behoeve van een eventuele ondersteuning door middel van subsidie. Ook zijn we in gesprek met de gemeente Westerveld om te kijken welke rol zij kunnen spelen. De kans is groot dat we off grid ready gaan worden en dat we voor een systeem kiezen dat warmte opslaat en dan gaan monitoren wat we werkelijk aan energie nodig hebben in een winterperiode. Daarna kunnen we beslissen wat de beste energiedrager kan worden voor een woning die volledige off grid kan zijn. Misschien wel een waterstofsysteem, maar de vraag is of dat qua kosten en rendement haalbaar is.

De afgelopen jaren hebben we veel geleerd en door monitoring van een koloniewoning weten we exact op welk moment wat nodig is. Door te cumuleren weten we ook wat er in een seizoen nodig is. Die gegevens zijn goud waard. Wij denken dat het nu tijd is voor een volgende stap door een gedeelte op te lossen met warmte-opslag. Het andere gedeelte kunnen we nog niet, maar door te monitoren kunnen we vaststellen wat de benodigde capaciteit is. Voor ons staat voorop dat om in zee te gaan met een leverancier, willen we voor 100% overtuigd zijn van dat systeem.